Znamy ich z kart historii, wybitnych dzieł muzycznych czy ekranów kinowych i telewizyjnych. Nie zawsze jednak zdajemy sobie sprawę z istnienia niepełnosprawności, z którymi żyli bądź żyją bohaterki i bohaterowie niniejszego artykułu. Poznajmy ich zatem lepiej.
Czytaj także: Trzy najbardziej znane osoby z niepełnosprawnościami
Znani muzycy z niepełnosprawnościami
Jest ich naprawdę bardzo wielu. Zapadli w gusta muzyczne ludzi na całym świecie. Ludwig van Beethoven, Jan Sebastian Bach, Ray Charles, Steve Wonder czy Andrea Bocelli – tych postaci nie trzeba za specjalnie nikomu przedstawiać. Warto jednak przybliżyć niepełnosprawności, z którymi żyli i żyją nadal.
Ludwig van Beethoven
Kompozytor i pianista niemiecki, a także ostatni z tzw. klasyków wiedeńskich. Prekursor romantyzmu w muzyce, którego uznano za jednego z największych twórców muzycznych wszech czasów. Żył i tworzył w latach 1770 – 1827.
U szczytu sławy, który przypadł na lata 1796 – 1798, Beethoven zaczął tracić słuch. Początkowo uznał problem za przejściowy, z czasem jednak jego głuchora okazała się być nieuleczalna. Kilka lat zmagał się ze swoją niepełnosprawnością, by ostatecznie zrezygnować z publicznych wystąpień i poświęcić się wyłącznie pracy kompozytorskiej.
Tragedia, jaka spotkała artystę, odbiła się dużym piętnem na jego twórczości. Zaczął on bowiem afirmować bohaterstwo, siłę ducha i wolę życia pomimo cierpienia. Gdy poradził sobie z krótkim załamaniem nerwowym, spod jego pióra wyszło jedno z najpopularniejszych dzieł – II symfonia D-dur op. 36.
Andrea Bocelli
Ten wybitny włoski śpiewak, tenor, kompozytor, autor piosenek, producent muzyczny i multiinstrumentalista urodził się z poważną wadą wzroku, jaką jest jaskra. Lekarze podobno mieli nawet namawiać jego matkę do przerwania ciąży. Na szczęście do tego nie doszło i Andrea Bocelli zrobił niebywałą karierę muzyczną o globalnym wymiarze. Do tej pory sprzedał on ponad 75 milionów albumów na całym świecie.
Fakt bycia osobą z całkowitą niepełnosprawnością wzroku nie był przeszkodą w zrobieniu międzynarodowej kariery. Żyjąc od urodzenia z jaskrą, jako dwunastolatek dostał wylewu podczas gry w piłkę nożną z kolegami. Było to bezpośrednią przyczyną całkowitej utraty wzroku. Zaczął wtedy słuchać coraz więcej muzyki, by w końcu samemu zacząć śpiewać. Szczególnie zafascynował się wielkimi tenorami z Włoch.
Andrea Bocelli koncertuje na scenach całego świata. Jego życiowa postawa stanowi dowód na to, że niepełnosprawność nie musi być w niczym przeszkodą. Uważana jest ona wręcz przez artystę za dar. Podczas swoich występów stara się on zawsze nawiązać kontakt z publicznością.
Stevie Wonder
Jeden z najbardziej znanych muzycznych artystów na amerykańskiej i międzynarodowej scenie. Piosenkarz soulowy, kompozytor, producent i multiinstrumentalista. Sprzedał ponad 100 milionów płyt na całym świecie.
Charakterystyczny jest dla niego bardzo eklektyczny styl, który zawiera w sobie elementy muzyki funk, soul, R&B, jazzu, bluesa, rock and rolla, a nawet progresywnego rocka.
Jako wcześniak trafił do inkubatora, gdzie w wyniku nadmiaru tlenu stracił wzrok. Współpracował z największymi wykonawcami sceny muzycznej – jak chociażby: Paul McCartney, John Lennon, Michael Jackson czy Beyonce.
Chciałem tylko powiedzieć, zanim podam nazwisko zwycięzcy, że musimy zrobić wszystko, by każda pojedyncza rzecz była dostępna dla każdej pojedynczej osoby z niepełnosprawnością – zauważył muzyk podczas ceremonii rozdania nagród Grammy w 2016 roku.
Czytaj także: Sport w życiu osób z niepełnosprawnościami
Znani malarze z niepełnosprawnościami
Ci najbardziej znani to oczywiście Vincent Van Gogh, Nikifor i Henri Toulouse-Lautrec. Warto jednak w tym miejscu wspomnieć o jakże wielu nieznanych artystach, którzy malują ustami lub stopami niesamowite obrazy. Dość wspomnieć, że wśród nich są także osoby niewidome lub niedowidzące.
Vincent van Gogh
Holenderski malarz postimpresjonistyczny, który żył w latach 1853 – 1890. Znany jest z tego, że dla celów artystycznych obciął sobie ucho, by w ostateczności najprawdopodobniej odebrać sobie życie w wyniku postrzału z broni palnej. Dzięki żywej kolorystyce i emocjonalnemu oddziaływaniu jego twórczość wywarła ogromny i rozległy wpływ na dwudziestowieczną sztukę.
Istnieje wiele przeprowadzanych badań i postawionych hipotez co do stanu zdrowia artysty. Podejrzewano u niego stany depresyjne, które miały objawiać się chociażby napadami lęku i wahaniami nastroju. Za przyczynę tego uznawano schizofrenię, van Gogha podejrzewano także o zaburzenia afektywne dwubiegunowe, czyli chorobę maniakalno-depresyjną. Z kolei według lekarzy ze szpitala w Saint-Rémy, w którym przez jakiś czas przebywał, cierpiał on na epilepsję (padaczkę).
Frida Kahlo
Magdalena Carmen Frieda Kahlo y Calderón – niezwykła postać, tak samo jak niezwykłym było jej malarstwo. Afimatorka niezbyt łaskawego dla niej życia, która potrafiła oczarować zarówno mężczyzn jak i kobiety. Ta słynąca z autoportretów meksykańska malarka żyła w latach 1907 – 1954.
Gdy wracała ze szkoły, uległa wypadkowi autobusowemu, w efekcie którego doszło do złamania żeber, kręgosłupa w trzech miejscach, lewej nogi w jedenastu i zmiażdżenia prawej nogi. Została uszkodzona także nerka i pachwina, natomiast sam fakt, że Kahlo przeżyła tak straszny wypadek został przez lekarzy uznany za cud.
Dzieciństwo, które – jak sama żartowała – straciła, zamieniła na sztukę. Unieruchomiona przez długie miesiące w łóżku, przeglądała albumy i uczyła się malować. Jak sama podkreślała, wypadek zdeterminował jej życie. Jej sztuka określana jest mianem prymitywizmu (sztuka naiwna), sztuki folkowej, a nierzadko także surrealistycznej. Najczęstszymi tematami, które Frida Kahlo podejmowała w swoim malarstwie były ból fizyczny i cierpienie.
Henri de Toulouse-Lautrec
Henri Marie Raymond de Toulouse-Lautrec-Montfa żył i tworzył w latach 1864 – 1901. Był malarzem i grafikiem pochodzącym z Francji, przedstawicielem postimpresjonizmu, który poprzez swoje prace – a konkretnie litografie – znacząco wpłynął na rozwój nowoczesnego plakatu.
Gdy miał czternaście lat złamał lewą kość udową, a rok później obie. Jego kości, ze względu na defekt genetyczny, nie były w stanie odpowiednio się zrosnąć i w rezultacie przestał on rosnąć. Będąc fizycznie dojrzałym mężczyzną, Henri miał tors i górne partie ciała o normalnych proporcjach oraz anormalnie krótkie kończyny dolne. Toulouse mierzył tylko 142 centymetry.
Niska postura wykluczała go z wielu dziedzin życia. Poświęcił się zatem sztuce i został znaczącym malarzem, plakacistą postimpresjonizmu. Był twórcą litografii i ilustracji, na których uwieczniał życie bohemy dziewiętnastowiecznego Paryża. W połowie lat 90 XIX wieku tworzył ilustracje dla humorystycznego pisma Le Rire.
Czytaj także: Jak twórczość artystyczna wpływa na życie osób z niepełnosprawnościami?
Niepełnosprawność w aktorstwie i modelingu
I tutaj nie brakuje przykładów ludzi, którzy żyjąc z różnymi rodzajami stopniami niepełnosprawności odnieśli znaczne sukcesy.
Christopher Reeve
Mieszkający w Ameryce i pochodzący z Anglii najbardziej znany aktor z niepełnosprawnością – odtwórca roli Supermana. Był także producentem filmowym, reżyserem, scenarzystą i pisarzem. Żył w latach 1952 – 2004.
Mając 42 lata uległ poważnemu wypadkowi. Upadek z konia, który zdarzył się podczas wyścigów spowodował paraliż. Przez wiele lat był intensywnie rehabilitowany. Razem z żoną Dianą otworzył ośrodek, w którym ludzi dotkniętych paraliżem uczono niezależnego życia.
Okno na podwórze – to dreszczowiec z 1998 roku, w którym zagrał główną rolę sparaliżowanego architekta. Był także jego producentem. Za swoją rolę otrzymał nagrodę Screen Actors Guild i nominację do Złotego Globu.